Enn um bækur í bíó

Ég er ekki alveg búinn að gefast upp á að hlusta á bækur og ein tilraun í febrúar var við bókina Simon vs the homo sapiens agenda eftir Becky Albertalli (f, 1982) sem síðar varð að kvikmyndinni Love, Simon (2018) sem ég hef séð oftar en einu sinni. Myndin er rómantísk gamanmynd og sem slík létt og skemmtileg og enn fremur sögulega merkileg en frá og með öðru áhorfi fer ekki hjá því að áhorfandanum finnist hegðun persónanna ekki til fyrirmyndar og því kom mér nokkuð á óvart að mestöll þessi vafasama hegðun er búin til fyrir myndina og á sér hvergi stoð í bókinni — en tryggar og ótryggar aðlaganir eru mjög til umræðu á minni síðu. Aðalpersónan lýgur t.d. aldrei í bók eins og hann gerir í mynd, félagar hans reynast mun betri vinir og snúa ekki baki við honum á stundu neyðar, tilvonandi kærastinn lokar aldrei á Simon og auk heldur stillir hann ástinni í lífi sínu ekki upp við vegg að lokum eins og í myndinni — allt eru þetta umdeild atriði meðal áhorfenda sem eru þá ekki hluti upphaflega sögunnar. Í stuttu máli eru persónur bókarinnar mun þroskaðri og betur innrættar. Þetta finnst mér stórt fléttuatriði í mynd sem hefur orð á sér að vera trú bókinni. Það vekur hjá mér grunsemdir um að margir gagnrýnendur skilji illa gildi blæbrigðanna sem skipta öllu máli í bókmenntagreiningu.

Í kjölfarið hef ég verið að velta fyrir mér áhugaleysi kvikmyndagerðarmanna sem aðlaga bækur á persónusköpun yfirleitt. Ég hef auðvitað tekið eftir þessu þegar kemur að Agöthuaðlögunum eða Hringadróttinssögu (stórmyndirnar eftir henni teljast vel heppnaðar og trúar en þó eru þar fléttufrávik sem mér sjálfum þykja nánast ófyrirgefanleg) og nýlega þegar ég horfði á kvikmynd eftir sögu Sjöwall og Wahlöö en þetta á sem sé líka við um nýlegar vinsælar bandarískar bækur þar sem höfundur er lifandi, segist ánægð með aðlögunina og birtist jafnvel í smáu hlutverki í myndinni. Hollywood auðvitað gerir stólpagrín að þessu erfiða hlutskipti höfundarins. Þannig er Walt Disney hetjan í hinni nýlegu mynd Saving Mr Banks og skilur bækur rithöfundarins P.L. Travers betur en hún sjálf! Stephen King þykir vera annálaður fýlupoki fyrir að hafa ekki líkað við The Shining (sem er þó sennilega eitt örfárra dæma um að myndin sé betri en bókin). En er það svo ósanngjörn krafa rithöfunda að þeir sem nota verk þeirra sýni smávægilegan áhuga á verkinu? EIns að það sé ekki hálfu sjaldgæfara en hvítir hrafnar að persónusköpun höfunda sé sýnd minnsta tryggð?

Þó að Love, Simon sé geðþekk mynd og merkileg pólitískt séð þá er bókin samt að flestu leyti betri og munurinn er fyrst og fremst á persónusköpuninni. Af fimm helstu persónum eru a.m.k. fjórar gerólíkar í bók eða mynd og öllu margbrotnari og trúverðugri. Hið sama á við um eiginlega allar aukapersónur og eins og áður sagði eru málsatvikin svo ólík að við sem erum lögfræðilega þenkjandi þurfum að gera alla fyrirvara við líkindi sagnanna; persónur myndarinnar eru sekar um margt sem persónur sögunnar eru með öllu saklausar af. Þó að myndin sé þrátt fyrir þetta ekki slæm finnst mér núna að það þyrfti helst að gera aðra mynd eða sjónvarpsþátt sem reynir að nálgast persónur bókarinnar þó að það verði eflaust aldrei gert. En þetta er ekkert einsdæmi heldur gildir almennt um kvikmyndaaðlaganir. Í því ljósi má ég teljast heppinn að mín eigin verk hafa enn ekki verið aðlöguð þó að ég sé þakklátur fyrir áhugann.