Skólaerjur og skakkir turnar

Ýmsir lesendur hafa eflaust tekið eftir dálæti síðuhöfundar á ítalskri unglingamenningu sem á sér ýmsar og misflóknar orsakir. Þannig að ég horfði auðvitað á nýja þáttinn Riv4li á Netflix — eftir einn höfund Di4ri, Simona Ercolani, sem greinilega hefur megnustu óbeit á bókstafnum a og hið mesta dálæti á tölunni fjögur en eins á því að rjúfa fjórða vegginn eins og ég ræddi um í fyrri grein — í von um að finna þar Íslendingasögur nútímans lagaðar að heimi blóðheitra ítalskra ungmenna og var það ekki fjarri lagi. Hin bíræfna og djarfa Terry flytur frá Róm til Pisa og er sett í 3D í skóla sem kenndur er við hina stórmerku Ritu Levi-Montalcini. Bekknum er stjórnað af hinum vinsæla Claudio (dökkhærður) og vini hans Dario (ljóshærður) sem báðir taka henni opnum örmum í fyrstu en hún reynist eins og Hallgerður langbrók í Rangárvallasýslu, lætur ekki að stjórn og þykir brátt öllu spilla. Terry býður þannig óvinsælu krökkunum í afmælið sitt án leyfis Claudio og kemur öllu í uppnám svo að vinsælu krakkarnir ákveða að senda hana til Coventry. Hún stofnar jafnvel eigin hljómsveit (Outsiders) til að keppa við hljómsveit vinsælu krakkanna (Insiders) sem höfðu þó stigið í vænginn við hana í fyrstu.

Þó að hrekkir sem stundum ganga út á kláðaduft, faldar töskur og slím eins og í krakkakeppninni (man ekki nafnið) á í RÚV forðum komi í stað húskarlavíganna í Njálu eru reglur bardagans hinar sömu. Eitt kallar á annað, hefnd og gagnhefnd (eða „vendetta“ á máli heimamanna). Eftir slímið fara ungmennin þó yfir strikið með því að dreifa myndböndum á netinu en síðan lýkst upp fyrir þeim að þessi sjálfvirkna árásargirni (sem minnir svolítið á stöðnuð hernaðarbandalög nútímans að ybba sig) er ófrjó og skemmandi. Átökin flækjast svo talsvert út af ástinni, einkum neistanum milli gengjaleiðtoganna Claudio og Terry. Tvíeggja tvíburarnir Dario og Luca (sem eru nákvæmlega ekkert líkir öfugt við tvíburana í Prisma) eru hins vegar fastir í ástarþríhyrning með Sabrinu sem hefur laumast til að senda Dario skilaboð undir dulnefninu drekaflugan. Enn flækist skólalífið þegar húsflótta menntaskólakrakkar ryðjast inn í grunnskólann og trufla líf 3-D krakkanna þrátt fyrir tilraunir yfirvalda til að halda þessum misaldra ungmennahópum aðskildum — líkt og okkur barnaskólakrökkum í Langholtsskóla var oftast haldið frá stórhættulegum gaggóingunum á 8. og 9. áratugnum. Reistur er risavaxinn Berlínarmúr á milli skólastiga í 5. þætti eftir að krökkum frá ólíkum skólastigum varð á að umgangast. Velti ég fyrir mér hvort þetta væri allegóría um uppgang fasismans í nútímanum.

Foreldrar, kennarar og aðrir fullorðnir eru almennt til vandræða í þessum þáttum (einkum skólameistarinn og stærðfræðikennarinn sem þau kalla „þann svarta“) enda sjónarhornið fullkomlega hjá unglingunum sjálfum. Veggurinn mikli sem skólastjórinn reisir á skólalóðinni verður til þess að Claudia og Terry fara loksins að ná saman á ný þrátt fyrir fyrri illdeilur þó að það verði ekki allsendis þrautalaust. Þau ákveða að beina umtalsverðum hrekkjahæfileikum sínum að yfirvöldunum (undir dulnefninu Wally) í stað þess að pönkast hvort á öðru, likt og þegar Grikkir sameinuðust gegn Persum forðum daga. Claudio reynir að vera leiðtoginn en Terry er óhrædd og krefst þess að vera jafnoki hans. Þau eru Kjartan og Guðrún þessarar sögu en samband þeirra er fjarri því þrautalaust. Terry flýr aftur til Rómar á tímabili en snýr aftur, finnur að hún hefur tekið út þroska í Pisa og á ekki lengur heima í sínu gamla lífi. Ógæfan eltir þau Claudio á röndum líkt og óheillastjörnuelskendurna Rómeó og Júlía og fram að lokaþætti hafði áhorfandinn áhyggjur af þessu dramatíska pari.

Eins og í Di4ri beina persónurnar stundum sjónum að okkur áhorfendum og trúa okkur fyrir áhyggjum sínum, s.s. brjóta fjórða vegginn. Allnokkur rækt er lögð við helstu átta persónurnar, bæði vinsælu og óvinsælu krakkana (sem sjást hér fyrir ofan að horfa á skakka turninn í Pisa). Terry reynist í tengslum við Pietro úr Di4ri þannig að þetta er greinilega sami skáldheimur og hann á raunar glæsta innkomu í lokin sem eins konar byltingarskólastjóri (sem veldur þó ákveðinni afbrýðisemi hjá Claudio). Af öðrum krökkum er það að frétta að Alessio var einu sinni vinur Claudio og saknar hans en hinn óheiðarlegi faðir Claudios sem líka vanrækir son sinn ber alla ábyrgð á því. Sabrina elskar kvennagullið Dario (sem elskar hana líka en lengi aðeins í dulargervi) en sér ekki bróður hans Luca sem er enda lægri og þybbnari. Hin klára Marzia kynnist menntaskólastúlku að nafni Elena þrátt fyrir vegginn. Ég beið lengi eftir því að uppgötva hvað væri að hjá skólastjórasyninum Paolo annað en hárgreiðsla og „dufflecoat“ sem eru greinilega ekki í tísku.

Líkt og í Di4ri ristir óvild krakkanna ekki svo djúpt og innst inni eru þau að lokum væn við hvert annað og vilja hvert öðru vel þegar þau vita hvernig staðan er raunverulega. En verandi unglingar tjá þau sig auðvitað ekki feimnislaust um líðan sína í fyrstu. Við fáum líka mörg skot af skakka turninum og Claudio og Terry fara saman upp í hann í lokin (frekar þau en ég!). Í þætti 8 liggur leiðin til Feneyja (þar á meðal Markúsartorg) sem var eini staðurinn í Ítalíu sem ég hafði sótt heim þegar ég sá þessa þætti í október; hótelið þeirra minnti jafnvel svolítið á það sem hýsti mig. Í Feneyjum nær drjúgur hluti krakkanna að landa fyrsta kossinum og jafnvel „sá svarti“ ákveður að yfirsjónir þeirra verði fyrirgefnar. Síðan bregður Terry sér til Rómar og þá fáum við að sjá Colosseum. Á Netflixtímum er greinilega reiknað með erlendum áhorfendum með Ítalíublæti, líkt og þeim er þetta ritar.

Poscritto: Það gleður málnefndina að í ítölskum unglingaþáttum heyrist enskt slangur vart (spænskt oftar þó að spænskukunnátta krakkanna sé ekkert til að hrópa húrra fyrir); Ítalir eru enn stórþjóð þegar kemur að menningu og tungu og skammast sín fyrir hvorugt.