Tilgangsleysi og andstyggð

Nýlega kom skáldsagan Síðasti úlfurinn (Az utolsó farkas) eftir Krasznahorkai László í annað sinn út á íslensku, þýdd af Einari Má Hjartarsyni. Skáldið sjálft horfir sposkt á mann af kápunni og mig fór eins og fyrr að gruna að hann hlæi hljóðlaust að okkur lesendum. Ég og vinir mínir lásu bókina saman sem er enda ekki nema 70 blaðsíður og mér þótti hún góð þótt sannarlega sé Krasznahorkai samur við sig varðandi punkta og kommur og bókin er nokkurn veginn ein löng setning. Umfjöllunarefnið að þessu sinni er meðal annars mörk manns og dýrs en í sögunni segir heimspekingur einn sem líkt og höfundurinn sjálfur er þekktur fyrir þyrkingslegar og þunglyndislegar bækur barþjóni einum frá ferð sinni til Extremadura á Spáni sem snýst upp í að verða leit að örlögum síðasta úlfsins á svæðinu — en sagan reynist mun flóknari en hann taldi upphaflega. Að lokum kemst hann að hinu sanna um það en hefur ekki losnað við óeirð síðan.

Sagan er einkennilegt sambland gráglettni og þunga þó að okkur félögunum gengi misvel að tengja við húmorinn í sögunni. Hún snýst um leit sem leiðir í raun ekki neitt sérstakt. Aðalpersónan er óviss um stað sinn í heiminum eða hvernig hann eigi að túlka eigin tilveru. Krasznahorkai er þó aldrei alveg laus við samhyggð með persónum sínum og það er engu líkara en tilgangsleysi sögunnar feli í sér stærri sannleik. Þetta er sá galdur sem aðdáendur hans hrífast af og jafnvel þeir sem ekki gera það hafa líka um nóg að hugsa.