Ljósmyndarinn er spámiðill

Sumarið 1987 sá ég kvikmyndina Eyes of Laura Mars í sjónvarpinu og fannst hún leiðinleg en sennilega bjóst ég við spennutrylli í anda Hitchcocks fremur en yfirnáttúrulegri hryllingsmynd; á þessum árum gerði ég raunsæiskröfur til flests afþreyingarefnis sem gerðist í raunheiminum og þessi mynd á sér stað í New York og það er gaman að sjá hana aðeins þess vegna. Núna í janúar varð hún aftur á vegi mínum og ég ákvað að nálgast hana aðeins öðruvísi enda hef ég stundað talsverðar tröllarannsóknir seinustu tuttugu árin og ætti að vera í góðu sambandi við ævintýra- og þjóðsagnanálgun í bókmenntum og listum og annarlega rökvísi hennar. Söguþráðurinn er á þá leið að Laura Mars (leikin af Faye Dunaway) er mikils metinn listrænn ljósmyndari sem skyndilega fær sýnir um hrottaleg ofbeldisverk sem hún notar í verk sín. Síðan ágerist þetta þannig að hún fer að sjá morð á samstarfsmönnum sínum með augum morðingjans og verður þannig fjarstatt vitni að morðum. Kvikmyndin fékk blendnar viðtökur á sínum tíma en hafði slík áhrif á George nokkurn Lucas að hann fékk leikstjórann Irvin Kershner til að leikstýra næstu kvikmynd sinni, The Empire Strikes Back.

Handrit kvikmyndarinnar var eftir John Carpenter sem nokkrum mánuðum síðar endurnýjaði hrollvekjuna með Halloween og varð því ekki síður áhrifamikill en Kershner. Þetta er mikilvægt að hafa í huga. Af tíu aðalpersónum myndarinnar er aðeins Laura sjálf og ein lögga eftir á lífi í sögulok sem er heldur hærri dánartíðni en jafnvel í Halloween. Þetta fellur allt mun betur að hrollvekjum en spennumyndum. Meðal þeirra drepnu eru sex samstarfsmenn Lauru og tveir ástmenn. Grunurinn beinist einnig að fólkinu í kringum Lauru, einkum fv. eiginmanni hennar Michael (Raul Julia úr Addamsfjölskyldunni) og hinum lubbalega bílstjóra hennar Tommy (Brad Dourif úr The Lord of the Rings) enda þeir einir eftir á þeim tímapunkti ásamt Lauru og löggunum. Það er aftur á móti nýr elskhugi hennar John Neville sem jafnframt rannsakar málið og reynist vera hinn seki. Öllu heldur er hann haldinn persónuleikarofi sem var vinsælt minni í spennumyndum þess tíma og þegar morðpersónuleikinn reynir að stúta Lauru nær viðkvæmari persónuleiki yfirhöndinni og stöðvar hinn.

Það er sem sagt nákvæmlega ekkert raunsætt við myndina, hún er miklu fremur eins og martröð að hætti hrollvekjunnar. Fjölmörg myndskeið eru af Faye Dunawaye með opin augu af hryllingi rekandi upp neyðaróp yfir sýnum sínum (ég er búinn að semja 50 bækur og gat loksins komið þessu eðlilega að!) og kannski verður það örlítið þreytandi að lokum. Mun meira sannfærandi er Tommy Lee Jones sem maður sá ekki á hverjum degi á þessum árum (var lengi aðallega í sjónvarpi sem á þeim tíma kom ekki til Íslands) en sló eftirminnilega í gegn í kvikmyndum upp úr 1990. Það sem er ekki síst skemmtilegt við þessa hryllingsmynd er lýsing hennar á listaheiminum (fyrir utan New York 8. áratugarins). Persónurnar eru hattklæddur umboðsmaður hennar, galleríeigandi, ritstóri og fyrirsætur. Í einu eftirminnilegasta atriðinu (sjá að ofan) er hinn þekkti ljósmyndari Toshi Matsuo við hlið Lauru en hann sérhæfði sig í að ljósmynda poppstjörnur á borð við New York Dolls. Talsverðum tíma er eytt í að sýna Lauru skipuleggja sínar frumlegu myndatökur undir glymjandi diskótónlist Michael Zager („Let’s All Chant“). Greinilega á Laura að vera framsækin enda liggur hún undir grun um að vera að spilla ungviðinu með perralegum ljósmyndum. Þessi hrollvekja fæst þannig við algenga fordóma gegn hryllingsmyndum um að þær dragi úr siðferðinu með því að sýna skuggahliðar mannlífsins. Niðurstaðan er engin; hryllingur þrífst best án skýringa.