Andleg ferð með Fosse
Ég og mínir gáfuðu vinir urðum sammála um að e.t.v. væri Kvitleik ekki besta bók Jon Fosse þannig að við ákváðum að rannsaka næst septólógíuna svokölluðu. Líklega var það ekki frábær hugmynd í mínu tilviki því að líkt og Krasznahorkai leggur Fosse fæð á punkta og er talsvert inni í sál persónanna, í þessu tilviki. listamannsins Asle sem á sér samnefndan tvífara fyrir utan að látin eiginkona hans hét sama nafni með bókstöfunum í annarri röð. Septólógían gerist á dimmustu dögum ársins rétt fyrir jól þannig að erfitt er að gleyma því við lesturinn að Fosse er kaþólskur en öfugt við Sigrid Undset er hann afar óhefðbundinn og sú kaþólska sem ég þekki ágætlega af lestri miðaldatexta kemur talsvert minna að gagni hjá honum en henni.
Eiginlega er septólógían eitt 700 bls. verk á nýnorsku (ekki jafn löng og tetradekalógían sem ég vinn að um þessar mundir þótt ekki líki ég þessu saman að öðru leyti) þó að ég reyndar neyddist til að lesa fyrstu tvo hlutana í prýðilegri þýðingu Hjalta Rögnvaldssonar því að þeir voru ekki fáanlegir í Norræna húsinu og mér fannst rangt að byrja ekki á byrjuninni þó að verkið sé sannarlega heldur þröngt inngöngu en þó talsverð stígandi í því. Líkt og ég hafði áður komist að með Krasznahorkai verður maður helst að taka bókinni sem eins konar ferðalagi um lendur sálarlífsins og kannski líka tungumálsins. Kannski eru þessir heiðursmenn ekki síst verðlaunaðir af nefndinni fyrir það þrek að skrifa svona texta eða að hún verðlaunar sjálfa sig fyrir að hafa lesið þá. Í öllu falli er mín niðurstaða sú að ég dáist að Fosse en hef enn ekki beinlínis ánægju af honum þó að hún aukist með lestri.
Ég verð að viðurkenna að hafa velt mikið fyrir mér hvað stæði mér fyrir þrifum við lesturinn og hvort ég réði illa við bækur sem nota hvorki stílþrif né atburði né persónusköpun eða jafnvel húmor eða augljóst mikilvægi fyrir samtímann til að draga lesendur áfram. Vinkona mín stakk upp á því að líklega kallaði verkið á að lesandinn endurmótaði sjálfan sig meðan á lestri stendur og þá datt mér í hug að við sem ættum í vandræðum með bókina værum kannski tiltölulega skammt á veg komin í ferlinu. Samt ræð ég ágætlega við ljóð en þau getur maður lesið oft uns þau fara að opnast fyrir mér en í tilviki septólógíunnar gerist það þá ekki fyrr en eftir 700 eða jafnvel 1400 síðna lestur. Ég er samt afar tregur til að hætta í miðju kafi þannig að eftir svartasta skammdegið sit ég uppi með Fosse, Krasznahorkai og Proust í miðju kafi og sannarlega nóg að gera.
