Tröllasögur á aðventu
Á jólaföstu langaði mig til að reyna að hlusta á hljóðbók á Spotify sem er frekar ný reynsla fyrir mig (þetta var áður en ég kynnti mér Rachel Reid) öfugt við marga jafnaldra mína og fyrir valinu varð gömul bók eftir Dennis Lehane, Darkness Take My Hand (1996), sem ég á heima en hef ekki náð að endurlesa nýlega og spurningin var hvort hlustun auðveldaði endurnýjuð kynni. Ég gerði fyrst tilraunir með aðrar bækur en náði ekki að halda athyglinni og velti vitaskuld fyrir mér hversu vel allir hafi hlustað sem hafa kynnst mínum eigin bókum í upplestri. En að lokum varð Darkness Take My Hand fyrsta bókin sem ég komst í gegnum með þessum hætti. Ég kynntist Dennis Lehane fyrst fyrir aldarfjórðungi og var handgenginn honum um hríð en síðan 2008 hef ég ekki lesið nýja bók eftir hann þannig að hann er einkum hluti af 28-37 ára mér. Kannski var mér nauðsynlegt að endurnýja kynnin vegna þess að ég var að undirbúa sjöundu söguna um glæp til að ljúka ritröðinni sem kom út 2018–2023. Hafði á þeim tíma ákveðið að bókin héti Óværa en sögurnar eru í öfugri stafrófsröð.
Darkness Take My Hand er önnur bók af sex í sögum Lehane um Patrick Kenzie og Angie Gennaro. Þetta voru áhrifamiklar bækur þegar ég las þær fyrst. Núna hlustaði ég eins og bókmenntafræðingur sem sjálfur hefur skrifað spennusögur og hef líka lesið ýmsa dóma um Kenzie og Gennaro sögurnar. Einn gagnrýnandi sagði að kynlífssenurnar í bókunum væru afar vandræðalegar en líklega hef ég lesið þær afar hratt á sínum tíma. Hlustandi á engan slíkan kost og þær eru vissulega vandræðalegar eins og slíkar senur eru oft. Ég hef forðast kynlífssenur í mínum bókum, haft þær stuttar og ekki reynt að skrifa erótískt. Hef enga trú mér í slíkt úr því að höfundar eins og Lehane ráða ekki við þær þó að hann lýsi almennt vel. Annað sem hefur verið gagnrýnt er að morðinginn skrifar Kenzie bréf og skýrir sjónarmið sín og margir segjast hafa áttað sig á honum í miðri bók enda er það eðlilegt. Ekki hef ég heyrt neinn gagnrýnanda kalla Kenzie „Mary Sue“ en þó er Kenzie augljóslega eins konar fulltrúi höfundar sem er ekki hræddur við neitt, jafnvel ekki mafíósa og morðingja, vissulega gallaður en alltaf mjög kúl. Stundum áttar hann sig fyrstur á hlutum sem falla undir sérsvið annarra. Aðrir hasarbókahöfundar eins og t.d. Thomas Harris sem ég hlustaði á í kjölfarið eru lausir við þessi Mary Sue áhrif.
Eitt af því sem mér fannst gott við bókina er að upplýsingum er miðlað hægt og rólega sem heldur lesendum vel við efnið. Þess vegna eru fyrstu 30 kaflarnir mjög góðir en hasarkaflarnir í lokin mun síður. Lehane fórnar áhugaverðri og eftirminnilegri persónu tiltölulega snemma í bókinni og restin líður fyrir það. Það sem gefur henni þó mest gildi er að morðingjarnir eru haganlega sköpuð skrímsli sem missa ekkert af óvættaógn sinni við að verða svolítið skiljanlegir. Lehane gerir ekki þau mistök sem sumir glæpasagnahöfundar hafa gert að vera með lítt eftirminnilegan glæpamann sem hefur varla sést þegar hann er afhjúpaður. Annað sem einkennir verk hans yfirleitt er að skilja eftir lausa enda og setja ekki fram svarthvítt siðferði. Þvert á móti eru sögurnar innlegg í gamla umræðu íslensku útlagasagnanna þar sem tröllabanarnir verða að lokum tröllslegir sjálfur.
Náungi að nafni Jonathan Davis les bókina. Hann leikur allar persónurnar þegar þær tala og hefur litlar áhyggjur af ásökunum um ýmis konar rembu. Konurnar hljóma iðulega frekar óþolandi (jafnvel Angie Gennaro sem er þó mjög sympatísk í bókunum) og það er ekki erfitt að átta sig á hvaða persónur eiga að vera af mexíkósku eða afrísku kyni. Þar sem ég hafði áður lesið bókina stjórnaði þetta ekki minni túlkun en dugði vel til að halda mér við efnið að minnsta kosti um morgun og miðjan dag.
