Við Onfim, sjö ára teiknarar
Á 13. öld bjó í Novgorod drengur sem kallaður er Anthemius á latínu en hefur væntanlega heitið Онѳимє á máli 13. aldar manna en Onfim eða Онфим á rússnesku nútímans. Um hann er ekkert vitað annað en að hann bjó í Novgorod, mun hafa talað og skrifað á Austur-novgorodsku og hefur hugsanlega verið sex eða sjö ára þegar hann skrifaði og teiknaði í tré sem varðveittust fyrir kenjar örlaganna allt fram á okkar tíma, einkum bardaga og síðan sjálfan sig og kennarann. Þetta eru afar svipuð myndefni og ég sjálfur fékkst við á sama aldri á 8. áratug síðustu aldur en eitthvað af þeim teikningum eru á Landsbókasafni, síðari kynslóðum vonandi til andlegrar upplyftingar.
Það merkilega er að teikningar þessa 13. aldar Rússa eru ekki heldur ólíkar mínum eigin teikningum sjö öldum síðar. Eins er með þá aðferð að blanda saman texta og myndum því að ég gerði eins. Hinn óþekkti Onfim er því í raun alveg eins og ég mörgum öldum síðar, sjö ára drengur sem elskaði að teikna og átti nóga góða að til að fá að læra að skrifa og nota trjábörk til þess arna. Alls eru sautján berkir eignaðir honum. Tólf þeirra eru með teikningum en fimm aðeins með texta. Ein myndin er af riddara á hesti (sjá að neðan) og er merkt Onfim. Ef til vill sá strákurinn sjálfan sig sem riddara á hesti að stinga óvætti. Skriftin er augljóslega eins konar nám. Onfim skrifar stafrófið, endurtekur atkvæði og skrifar líka upp sálma, m.a. Davíðssálma. Hann skrifar á einum stað: „Herra, liðsinntu þjóni þínum Onfim.“
Onfim teiknaði sjálfan sig líka sem villidýr sem hugsanlega er með ör í sér eða að spúa eitri. Því fylgir textinn sem hefur verið útlagður sem „ég er villidýr“ (frændi minn á sama aldri þykist líka stundum vera villidýr mörgum öldum síðar) og virðist vera gjöf frá Onfim til Danilo en um þann síðarnefnda vitum við ekki neitt þó að hægt sé að sjá hann fyrir sér sem vin eða bekkjarfélaga listamannsins. Onfim teiknar fólk með 3-8 fingur á höndum og hefur sennilega ekki verið alveg búinn að læra að teikna mannslíkamann. Onfim teiknaði líka sjálfan sig með vinum sínum á þessar stafrófsæfingar sínar og einnig hafa sérfræðingar séð báta út úr teikningum hans.
Hvers vegna er miklu léttara að finna til samkenndar með sjö ára rússneskum dreng á 13. öld en sumum mínum eigin forfeðrum sex hundruð árum seinna? Kannski er það vegna þess að bernskan er almennari, einstaklingarnir ekki jafn þróaðir í sundur og hvað sem fólkið gerir síðar á lífsleiðinni gæti það sameinast sjö ára að teikna riddara, kennara, villidýr og vini sína. Það er líka afar eðlilegt að okkur teiknurum falli hvorum við annan. Maður veit að þó að Onfim hafi aðeins haft börkinn sinn hefði hann á mínum tíma án efa hrifist af Andrésblöðunum og ekki síst auglýsingum um teikninámskeið Åke Skiöld (1917–1993) á lokasíðunum:
