Beethoven kunni á strengina

Um daginn bauðst mér að hlusta á þrjá Razumovskystrengjakvartetta Beethovens (opus 59) með þýska strengjakvartettinum Aris (Anna Katharina Wildermuth, Noémi Zipperling, Caspar Vinzens og Lukas Sieber). Upptakan var úr húsi sjálfs Razumovsky í Vínarborg frá þessu vori og var sannarlega sérstök reynsla. Beethoven samdi kvartettana árið 1806 og þóttu þeir marka tímamót í sögu strengjakvartetta. Þar sem þeir voru pantaðir af sendiherra Rússa í Vínarborg voru rússnesk þemu áberandi en þó þótti mér mest koma til þess kvartetts þar sem Beethoven nýtti engin rússnesk þjóðlög.

Andrei Razumovsky (1752–1836) var sendiherra Rússa við austurrísku hirðina áratugum saman. Hann var mikill tónlistaráhugamaður og lék sjálfur á fiðlu. Það sem hefur þó skapað honum hvað varanlegasta frægð er að hafa pantað þessa kvartetta frá Beethoven og mættu ýmsir auðmenn nútímans hafa þetta til hliðsjónar en þeir eru flestir afar tregir til að styðja menningarleg verkefni á borð við Hið íslenska bókmenntafélag og fleira. Fyrir vikið mun ekki kjaftur muna eftir þeim flestum eftir tvær aldir á meðan nafn Razumovskys mun lifa um aldir alda.

Ég kann ekkert að lýsa áhrifum tónlistar á mig með orðum en sat límdur við tónlistina allt kvöldið í góðra vina hópi. Ég þekkti þá ekki vel fyrir en Aris eru greinilega fagmenn og til að lífga upp á flutninginn fluttu þau hvern kvartett í nýju herbergi og íklædd misglæsilegum fötum. Í upptökunni er alltaf skýrt hvað er verið að hlusta á og það þótti mér gott vegna þess að ég hafði nýlega mætt á annars ágæta tónleika í Hörpu þar sem engin leið var að vita hvaða lag var verið að flytja hverju sinni og þar með voru áhorfendur sem ekki eru þeim mun betur heima í efninu eiginlega skildir eftir (og þannig leið mér einmitt).