Keflavíkurflugvellir sögunnar
Sagnfræðiáhugi minn varð að verulegu leyti til með lestri Árbókanna („stórviðburðir líðandi stundar í myndum og máli með íslenzkum sérstafla“) en ég ætla þó ekki að ræða þær frekar hér því að þær verðskulda sérstaka grein og kannski margar. Sú fyrsta sem heillaði mig var Árið 1977 þannig að líklega hófst þetta ástarsamband vorið eða sumarið 1978 og kannski skipti máli að í bókinni var sagt frá andláti Chaplins sem var einn fárra frægra manna sem ég þekkti, vitaskuld eftir að hafa séð Chaplin-myndir í Hafnarbíói. Hvað um það var þessi bók tekin ósjaldan á Sólheimasafninu árið 1978 og síðan fengum við bræður árbækurnar 1978-1994 í jólagjöf á hverju ári en þó vorum við að lokum orðnir allþreyttir á bókaflokknum, höfðum kannski annan hug til frétta en í bernsku þegar við sáum raunveruleikablekkingu þeirra ekki jafn glöggt. Ég hugsa að varanlegur áhugi minn á Baader-Meinhof-hópnum stafi frá bókinni Árið 1977 enda var þar fjallað um ránið á Hanns Martin Schleyer og sjálfsmorð Baaders og Ensslin í kjölfarið og í næstu árbók á eftir var mikið fjallað um páfa enda voru þeir þrír það ár. Hvað sem segja má um þessar árbækur gerðu þær sitt gagn með því að skapa áhuga.
Í ár gaf ég út bók um smápersónur Íslendingasagna þar sem ég ræði meðal annars eigin víðfeðma áhuga minn á efninu sem hatursmönnum mínum finnst eflaust afar pirrandi en ég vildi vera heiðarlegur og áhugi minn á smápersónum er persónulegur og hefur fylgt mér frá bernsku. Seinasta áratug eða svo hef ég eytt ófáum stundum í að lesa í kringum ýmsar fréttir sem urðu fyrst á vegi mínum í Árbókunum gömlu og meðal annars reynt að komast að því hvað varð um aukapersónur fréttanna. Þar hefur ekki alltaf hjálpað til að stafsetning Árbókanna reynist ekki alltaf jafn nákvæm en sannarlega eru þær gott fyrsta skref út í heim, kannski eins og Keflavíkurflugvöllur er fyrir okkur smáþjóðina fjarlægu.
Myndir Árbókanna og annarra slíkra alfræðibóka (því að ég gleypti líka í mig danskar árbækur og allt efni af þessu tagi og fékk að lokum sérstakt leyfi til að sitja og lesa í alfræðideild helstu bókasafna hverfisins) hafa lifað með mér jafnvel frekar en frásögnin og ein slík er hér rétt að neðan en þar er til hægri Juan Romero (1950–2018) sem var lægra settur þjónn á ambassadorshótelinu í Los Angeles sumarið 1968. Í mínum huga er hann ekkert óáþekkur ýmsum nafnlausum smalamönnum Íslendingasagnanna enda er hann aðeins frægur fyrir það eitt að þegar Robert F. Kennedy forsetaframbjóðandi var skotinn á hótelinu af Sirhan B. Sirhan var hann nýbúinn að taka í hönd þessa 17 ára mexíkóska innflytjanda sem var yfir sig hrifinn að komast svona nálægt frægum manni og ætlaði kannski að lifa lengi á handtakinu en gerði sér ekki grein fyrir því að hann væri um það bil að verða sögulegt vitni að stórviðburði.
Juan Romero fullnægir svo mörgum skilyrðum baksviðspersónanna sem ég hef svo óendanlegan áhuga á, meðal annars undir áhrifum frá punctum-hugtaki Roland Barthes, að mér fannst kominn tími fyrir grein á hann í kjölfar þess að ég fann margar góðar myndir af honum, allar teknar í júní 1968. Líkt og gert var í hinni ágætu heimildarmynd um Wham held ég með við þennan eina mánuð ævi hans, áður en hann var gamall og feitur. Smápersónur á nefnilega alls ekki að rannsaka frekar og helst ekki að svala algerlega forvitninni um þær þó að ég hafi svindlað og viti þar með að Juan Romero er ekki lengur meðal vor. Eins og þið sjáið er hann að horfa á eigin hönd á fyrstu myndinni, höndina sem tók í hendi Kennedys. Óvíst er hvort það hafði nein áhrif á hvernig fór en mér finnst ég sjá á svip stráksins að honum finnst hann bera ákveðna ábyrgð á þessum hryllilega atburði, er haldinn eins konar lifendasekt.
Í þessu seinna Kennedymorði liggur fyrir hver skaut og hann væri sennilega laus úr fangelsi í flestum siðmenntuðum ríkjum þannig að Romero er ekki orðinn miðpunktur ýmissa samsæriskenninga eins og regnhlífarmaðurinn eða babúskukonan. Hins vegar finnst mér mjög líklegt að margir muni eftir myndinni af honum líkt og ég. Kannski skiptir máli fyrir minn áhuga að hann var bláfátækur innflytjandi í láglaunastarfi og vitaskuld nákvæmlega ekkert frægur en Robert F. Kennedy var eins mikið í hringiðu peninga, valda og frægðar og nokkur maður kemst. Samt er það auðvitað hann sem er sá umkomulausi á myndinni en greyið Romero er að reyna að styðja við deyjandi manninn af afar veikum mætti. Myndin væri fjarri því jafn áhrifarík ef hann væri fagmannlegri að sjá.
Á myndinni hér að ofan má síðan sjá að Juan Romero bar númerið 238 hjá hótelinu og greinilega ekki ætlast til að nokkur á vinnustaðnum þekkti nafn hans. Ég mundi það ekki heldur (ef það kom fram í gömlu fréttaannálunum á sínum tíma) fyrr en ég fór að leita uppi myndina og forvitnast um hvað hafi orðið um þetta sögulega vitni. Ég fann líka út að Romero kveið árum saman fyrir júnímánuði og notaði öfugt við t.d. móður Lee Harvey Oswald ekki tækifærið til að gerast tíður gestur í fjölmiðlum. Hann flutti frá Los Angeles vegna þess hver margir hótelgestir vildu láta taka af sér mynd með honum. Skömmu áður en hann lést upplýsti hann þó að hann hefði sæst við atvikið en skildi síðan þennan örlagadag að lífið er á hverfanda hveli.
