Barónessan gerði ekkert af sér
Ég hef dálitla tilhneigingu til mótþróa og held ekki alltaf með þeim sem mér er greinilega ætlað að fylgja. Þar fyrir utan hef ég sennilega óvenjulega samúð með aukapersónum enda kannski sjálfur eðlileg aukapersóna í þeim heimi sem til er utan minnar vitundar. Þannig var alltaf svo augljóst að lögfræðingnum í Júragarðinum (þessi sem segir „coupon day“ sem er að mínu mati hátindur myndarinnar ásamt því þegar Richard Attenborough segir: „Yahoo!“) yrði fórnað að ég ákvað samstundis að standa með honum og er enn hálfsvekktur að hann hafi mjög fyrirsjáanlega verið étinn á salerninu einungis vegna þess að annar maður í myndinni (Ian Malcolm) hegðaði sér heimskulega; fyrir utan auðvitað það að hann er augljóslega skyldur eiginkonu Bruce Willis í Die Hard sem verðskuldar ekki að missa heittelskaðan frænda ofan á þær hörmungar sem hún þurfti að þola í Nakatomibyggingunni. Í þeim myndaflokki er fólki alltaf refsað með dauðanum ef það stingur af frá ókunnugum krökkum og raunar einnig ef börnin stinga af frá því. Í raunverulega heiminum eru börn á hinn bóginn talsvert feigari en fullorðnir í krísuástandi og fá dæmi um að nokkur hafi lagt sig í lífshættu við að bjarga ókunnum krakka (einna helst Ólafur frændi sem uppskar litlar vinsældir fyrir tiltækið haustið 1921).
Ein bókmenntapersóna sem hefur oft fengið að finna til tevatnsins er barónessan von Schraeder í Tónaflóði (The Sound of Music, 1965) sem von Trapp höfuðsmaður er trúlofaður og hennar helsti galli er líka sá að hún nær ekkert sérstaklega vel til barna eins og sést vel á kauðslegum boltaleik hennar við von Trapp börnin sjö (sjá að neðan). En þegar ég sá kvikmyndina aftur á þarseinasta nýársdag (já, ég er enn að vinna úr sumri menningarneyslu ársins 2025 en sá fyrri og betri helming myndarinnar raunar aftur nýliðin jól) setti ég mig í spor rannsóknardómara og reyndi að átta mig á nákvæmlega hvað er að barónessunni. Gerir hún eitthvað af sér umfram aðrar persónur? Því að herra von Trapp var sjálfur alls ekkert sérlega góður við börnin sín þegar við sjáum hann fyrst (barónessan er a.m.k. ekki með flautu) og þó er hann augljóslega enginn skúrkur heldur hnoss myndarinnar.
Barónessan er kannski ekki sykursæt og væmin eða líkleg til að bresta út í söng á hvaða augnabliki sem er, en hún er hnyttin og elegant líkt og Max vinur hennar. Hún er líka ríkari en vonbiðillinn svo að ekki sækist hún eftir peningum og sannarlega dregur hún sig virðulega í hlé þegar ljóst verður að kapteinninn elskar Maríu og áður hefur hún að vísu barist fyrir honum en alls ekki óheiðarlega. Í senu barónessunnar með Maríu einni hvorki lýgur hún að henni né blekkir hana heldur er það María sjálf sem finnst ást þeirra kapteinsins óviðeigandi (eins og mörgum fyndist líka í nútímanum) þar sem hann er vinnuveitandi hennar. Þó að María ógni henni greinilega er barónessan aldrei ókurteis við hana. Hugsanlega elskar hún von Trapp minna en María en við fáum raunar varla að vita það.
Þegar barónessan hverfur úr sögunni (og myndin missir talsvert fútt og þarf að troða inn litlausum og leiðinlegum nasistum í staðinn) kemur hún a.m.k. mér fyrir sjónir sem manneskja sem hefði reynt að vera góð eiginkona og móðir. Hún er kannski engin Julie Andrews en það erum við fæst. Niðurstaða mín er að við ættum öll að vorkenna barónessunni og vona að hún hafi eignast góðan mann en a.m.k. haldið áfram að vera fabjúlös í félagi við vin sinn Max.
